bevallen in het Nederlands

Met mijn collega Lena heb ik afgesproken dat we een aantal lessen aan het thema “zwangerschap en bevalling” zullen wijden. Van tevoren hebben we het verteld aan de groep, zodat ze voorwerpen of foto’s mee kunnen nemen die voor hen herinneringen oproepen aan hun zwangerschap of bevalling. Aangezien het hier een groep moeders van een basisschool betreft, kunnen we dit thema nemen. Twee ervan zijn hoogzwanger. Met één kinderloze vrouw ertussen zou het al heel anders zijn. Laat staan in een groep met mannen erbij, het onderwerp is daarvoor nog te zeer taboe voor sommigen.
Eén voor een laten de vrouwen hun voorwerpen zien en vertellen over hun ervaringen. Karima krijgt meteen de lachers op haar hand. Ze laat een foto zien van haar baby in een ziekenhuisweegschaal en vertelt dat ze nooit thuis zou willen bevallen, want ze schreeuwt zo hard tijdens de bevalling. Tijdens haar eerste bevalling vroeg de dokter haar, of het niet wat zachter kon; enkele kamers verder op de gang hadden ze geïnformeerd wat er toch aan de hand was. “Ga jij maar weg, want je weet er niks van! Jij bent ook een man!” had ze de arts toegebeten. De gynaecoloog was even weggelopen, om later weer terug te komen bij het bed. Toen haar man voorzichtig opperde dat het toch iets minder kon, kreeg hij ook een veeg uit de pan: “Jij! Moet helemaal je mond houden! Het is allemaal jouw schuld!”
Ze vertelt het met hetzelfde temperament dat uit het verhaal blijkt, en we gieren allemaal van het lachen.
Een ander verhaal komt van Farah. Haar dochter was geboren, het was een zware maar goede bevalling geweest. Toen kwam de placenta. “Wat is dat nou?” had ze haar man gevraagd. Ze schrok ervan. Was het nog een kind, maar dan een mislukte? Haar man wist het ook niet. Ze vroegen het aan de gynaecoloog, die ze vertelde wat het was en waar het voor diende.
Ik bedenk me hoe beangstigend een bevalling kan zijn als je niet goed bent ingelicht, helemaal als het je eerste is, en helemaal in een vreemd land waar je de taal niet spreekt. Nog regelmatig bevallen vrouwen, of meisjes soms nog, in Nederlandse ziekenhuizen terwijl ze nauwelijks weten wat er gaat gebeuren.
In dat verband spreekt ook het verhaal van Asha. Ze moest ingeknipt worden omdat de bevalling niet opschoot, en de harttonen lieten weten dat het kind, haar eerste, er echt uit moest. Ze was bang toen ze de schaar zag en begreep niet wat er gebeurde. Ook haar man leek het niet te weten. Hij zat achter haar, maar wist ook niet veel meer dan zij. Toen het kind er eenmaal was en ze gehecht moest worden, was ze alleen maar verdrietig. Ze dacht dat ze de eerste en enige vrouw was die niet zonder schaar kon bevallen. En of het “daaronder” allemaal weer goed kwam kon ze ook niet vragen. Toen ze het kind aan de borst kreeg, huilde ze nog.
Er vloeien meer tranen, deze les: sommige zwangerschappen eindigen niet zoals je het zou willen. De veerkracht van deze vrouwen is enorm en ik heb grote bewondering voor ze. Moederschap is zoiets universeels dat deze les gebeurt wat ik had gehoopt: de groep voelt nog veel meer dan anders als een eenheid, ondanks dat er 6 verschillende nationaliteiten in zitten. Zelfs in de pauze praten ze door, reden voor Lena en mij om de pauze iets te laten uitlopen. Spontane taal is altijd beter dan in lesverband.
Lena vertelt dat ze het hoofdje had gevoeld met haar handen, omdat een vriendin die bij de bevalling was, had gezegd: “ik zie het hoofdje!” Ik herinner me dat ik dat ook deed, na enig aandringen van de verloskundige. Ik voelde toen een vreemde richel, dat bleek de richel te zijn die er eventjes is door het over elkaar schuiven van de twee schedelhelften. Het voelde heel vreemd, ik kan me dan ook voorstellen dat de andere vrouwen een beetje huiveren bij het idee.
Saida vertelt dat haar bevalling zo pijnlijk was, dat ze daarna besloot dat één kind genoeg was, terwijl ze daarvoor plannen had voor een groot gezin.
Amy laat een echofoto zien. Ze vertelt dat ze na twee miskramen niet durfde te hopen dat ze weer zwanger was. Maar uit de echo bleek dat ze al 13 weken heen was; voorbij de “gevarenzone”. Ondersteund door haar zussen was ze het ziekenhuis weer uitgestrompeld. Ze durfde niet meer zelf te lopen, bang dat het kind er weer “uit zou vallen”. Liggend op de achterbank was ze teruggereden naar huis en de rest van de zwangerschap was ze door haar zussen verzorgd en vertroeteld, opdat ze haar kindje gezond ter wereld zou kunnen brengen.
Op dat moment komt hij langs in de gang: Een flinke gozer van een jaar of 11. Die zussen hebben goed werk gedaan, dat blijkt maar.